ΜΙΑ ΧΟΥΦΤΑ ΣΤΑΧΤΗ

Олег Васильевич Волков

Ο συγγραφέας Ολεγκ Βόλκωφ καταγράφει τις οδυνηρές εμπειρίες του από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης της Σταλινικής Ρωσίας και την αισιοδοξία με την οποία αντιμετώπισε τα βασανιστήριά του 

ΑΓΟΡΑΣΤΕ ΟΝ LINE ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑΣ ΒΟΛΚΩΦ

«Όμορφος σαν Έλληνας θεός» και «η Ελλάδα έχει τα πάντα» είναι δύο παροιμιακές εκφράσεις πασίγνωστες στη Ρωσία. Όπως και ότι «η Ελλάδα είναι ένας παράδεισος για διακοπές».

Έλληνες, Ελλάδα! Πώς μοσχοβολάνε αυτές οι λέξεις! Σου θυμίζουν τους μύθους και την αιώνια γιορτή της φύσης, οπού τόσο χαρούμενα μπορεί να ζει ο άνθρωπος.
Αλλά υπάρχει και το κακό, πού σαν την πανούκλα δεν μπορείς να το αποφύγεις, το κακό μπορεί να σε φτάσει, να σε πνίξει και να σε καταστρέψει τελικά. Μα εφόσον είσαι ενημερωμένος, είσαι ήδη οπλισμένος. Και χρειάζεται κάποτε να μαθαίνουμε για την κόλαση πού φτιάχνει ο ίδιος ο άνθρωπος, για τη σύγχρονή μας κόλαση. Πώς, ακόμα κι εάν ζήσεις σ' αυτή την κόλαση, δεν θα λυγίσεις. Γι’ αυτό γράφει στα απομνημονεύματά του ο άντρας μου Όλεγκ Βόλκωφ:
«Ειδικά στη Ρωσία, στην τεράστια αύτη χώρα, επέτρεψε ο Θεός να δημιουργήσει μια κατάσταση, η οποία μας έκανε γνωστό το πως δεν πρέπει να ζει ο άνθρωπος και που μπορεί να φτάσει όταν καταργεί τις εντολές του Θεού και πόσο χαίρεται όταν καταστρέφει».

Ο Όλεγκ ήταν βέβαιος, πώς ο Κύριος επέτρεψε να περάσει όλους τους κύκλους της σοβιετικής κόλασης. Με επίσημα στοιχεία εκεί έχασαν τη ζωή τους σαράντα εκατομμύρια άνθρωποι, ενώ τα ανεπίσημα στοιχεία αναφέρουν εξήντα εκατομμύρια. Πιστεύω ότι ο Θεός τον άφησε να ζήσει, ώστε να δώσει τη δική του μαρτυρία για τα όσα έζησε και είδε.

Ο Θεός ήθελε να ζήσει και να δει αυτή την κόλαση-όχι την κόλαση με τις φλόγες, αλλά αυτή στην οποία πέφτει ο άνθρωπος όταν δεν έχει πνευματικότητα. «Ζω για να μαρτυρηθώ», έγραφε ο Όλεγκ. Μάλλον γι' αυτό, βγαίνοντας από τον ωκεανό του ανθρώπινου πόνου έκρυψε από τον αναγνώστη πολλά πράγματα από το μαρτύριο του.

Εάν μου επιτρέπετε ένα αστείο, μπορώ να πω πώς εσείς οι Έλληνες από παλιά έχετε ευθύνη για τη Ρωσία. Εσείς οι Έλληνες κτίσατε τις ποντιακές πόλεις, τις οποίες υστέρα κληρονομήσαμε εμείς και παρέμειναν για μας ιδανικά πρότυπα της αρχιτεκτονικής. Από σας πήραμε την Ορθοδοξία, οι δικοί σας αγιογράφοι, συγγραφείς, ιεραπόστολοι γνώρισαν σε μας, πού ήμασταν ένας νέος λαός, τον αρχαίο πολιτισμό σας. Ο Κύριλλος και ο Μεθόδιος, ο Θεοφάνης ο Έλληνας, η Σοφία Παλαιολογίνα, αυτά είναι δικά σας ονόματα πού έγιναν και δικά μας. Εάν το Κίεβο είναι η μητέρα των ρωσικών πόλεων, η Κωνσταντινούπολη είναι η γιαγιά τους. Να, αυτός είναι ο ρόλος της Ελλάδας στη γενική ιστορία της Ρωσίας. Αλλά ξέρω κι έναν άλλο ρόλο πού έπαιξε η Ελλάδα στην ιστορία σε ατομικό επίπεδο, στη ζωή ενός ανθρώπου. Και πως θα ήταν η ζωή του Όλεγκ, αν δεν αρνιόταν την πρόσκληση του Έλληνα πρέσβη να χρησιμοποιήσει το αυτοκίνητο του.

Από το 1924 μέχρι τη σύλληψή του, ο Όλεγκ δούλευε ως μετα-φραστής στην ελληνική πρεσβεία της Μόσχας. Ο πρέσβης, άνθρωπος καλοσύνης και κατανόησης, έβαλε τον Όλεγκ να μένει σε έναν ασφαλή τόπο, στο ελληνικό προξενείο. Το 1927, όταν στη Μόσχα γινόταν ένα κύμα συλλήψεων, ο πρέσβης απαγόρευσε στον Όλεγκ να βγαίνει από το σπίτι και όταν υπήρχε ανάγκη, τον παρακαλούσε να χρησιμοποιεί το αυτοκίνητο της πρεσβείας ή του προξενείου. Αργότερα πήρε τον Όλεγκ μαζί του σ' ένα μεγάλο ταξίδι, στις αρχαίες ελληνικές αποικίες της Κριμαίας, και έτσι τον έσωσε για κάποιο διάστημα από τις φυλακές. Αλλά εκείνη τη μοιραία μέρα, στις 24 Φεβρουαρίου 1928, όταν ο άντρας μου αποφάσισε να κάνει μια βόλτα με τα πόδια, βρέθηκε στα κεντρικά γραφεία της Ασφάλειας στην οδό Λουμπιάνκα. Στο κατηγορητήριο πού παρουσίασαν στον Όλεγκ, ύστερα από τόσες προσπάθειες πού έκαναν να τον πείσουν να γίνει πληροφοριοδότης, περιλαμβανόταν και αυτή η κατηγορία: «Ταξιδεύοντας στην Κριμαία με τον Έλληνα πρέσβη, ο Βόλκωφ οργάνωσε αντισοβιετική προπαγάνδα στους ελληνικούς πληθυσμούς».

Να σημειώσω και το εξής: Ο Όμηρος τον βοήθησε να περάσει ένα χρόνο ολόκληρο σε πλήρη απομόνωση στις φυλακές του Αρχαγγέλου. «Διάβαζα φωναχτά τους στίχους σε εξάμετρο και έτσι η απόλυτη ησυχία του θαλάμου μου γέμιζε με το θόρυβο των χάλκινων σπαθιών της μεγάλης αυτής μάχης», έλεγε.
Ο Όλεγκ Βόλκωφ από μικρό παιδί γνώριζε την ιστορία της Ελλάδας. Από την αρχαία Ελλάδα μέχρι τους Φαναριώτες. Και από τα πρώτα βιβλία πού μετέφρασε, όταν ήταν πια ελεύθερος, ήταν το βιβλίο του Αντρέ Μπόννερ, Ο Ελληνικός Πολιτισμός. Ο Όλεγκ αγαπούσε την Ελλάδα και η Ελλάδα του απαντούσε με το ίδιο αίσθημα. Έτσι, όσον καιρό επιτρεπόταν, ο κρατούμενος Βόλκωφ έπαιρνε τα πλούσια δέματα από τον Έλληνα πρέσβη στο στρατόπεδο.

Μαζί με τον Όλεγκ στα στρατόπεδα και τις φυλακές ήταν οι καλύτεροι εκπρόσωποι της ρωσικής κοινωνίας και η ζωή εκεί του έδωσε την ευκαιρία να γνωρίσει θαυμάσιους ανθρώπους. Έτσι, στην Αζορία στον Αρχάγγελο δεχόταν την ευλογία του Αρχιεπισκόπου Λουκά, γνωστού καθηγητή χειρουργού, τότε επισκόπου Τασκένδης. Ο Όλεγκ επισκεπτόταν τον Αρχιεπίσκοπο χειρουργό στο νοσοκομείο οπού εργαζόταν και μαζί πήγαιναν στις ακολουθίες στο εκκλησάκι του νεκροταφείου. Περπατούσαν με τα πόδια αρκετά, μέχρι τα προάστια της πόλης, γιατί μέσα στον Αρχάγγελο είχαν καταστρέψει όλες τις εκκλησίες. Την ανοικτή επικοινωνία ενός εξόριστου με τον Αρχιερέα, επίσης εξόριστο, την παρακολουθούσαν και την κατέγραφαν στο φάκελο του.

Το 1942 τον Όλεγκ τον μετέφεραν με τρένο στα στρατόπεδα της πόλης Ουχτά. Το ταξίδι αυτό αντί να κρατήσει δύο-τρεις μέρες, κράτησε σχεδόν δύο μήνες με τόση πείνα, πού ακόμη και το λιτό μερίδιο φαγητού του στρατοπέδου του φαινόταν βασιλικό γεύμα. Αλλά η καθυστέρηση αυτή ήταν απ' την πρόνοια του Θεού. Εάν παρέδιναν τον Όλεγκ πιο νωρίς στο στρατόπεδο, θα τον εκτελούσαν σαν μέλος της δήθεν συνωμοσίας κατά των αρχών. Αλλά τη στιγμή πού έφτασε επιτέλους ο Όλεγκ στον προορισμό του η υπόθεση είχε θεωρήσει πια ως «λάθος» και σε λίγο, όταν είχαν ήδη εκτελέσει τους «ενόχους», εκτέλεσαν και τους ίδιους τους ανακριτές.

Θα ήθελα να γράψω πάρα πολλά για τον άντρα μου, αλλά εγώ είμαι το ήμισυ του εαυτού του και έτσι όταν επαινώ αυτόν, φαίνεται πώς επαινώ και τον εαυτό μου. Λένε πώς η γυναίκα είναι στραβός καθρέπτης. Γι’ αυτό ας μιλήσουν οι άνθρωποι, οι οποίοι δεν έχουν συμφέρον. Να τι γράφει ένας γνωστός Ρώσος συγγραφέας, ο Αντρέι Μπίτωφ, πρόεδρος της ΡΕΝ, λέσχης της Ρωσίας για τον Βόλκωφ: «Σε εντυπωσίαζε με την ομορφιά του, με τα γένια του, την κορμοστασιά του, την προφορά του, αυτός ο άνθρωπος, δύο μέτρα ύψους, ένα δείγμα της καλής πάστας άνθρωπου, ένας Ροβινσών Κρούσος του Γκουλάγκ και ο Γκιούλιβερ στη χώρα των Σοβιέτ. Η ζωή του ήταν ένα ρεκόρ μαρτυρίου».

«Ομολογώντας τις χριστιανικές αξίες, ο Όλεγκ Βόλκωφ δεν τις πρόδωσε ούτε στις φοβερές ημέρες της επανάστασης, ούτε στο Γκουλάγκ, ούτε στη ζωή μετά την απελευθέρωση του», γράφει ο βιογράφος του Γρηγόριος Καλούζνι.

Ο Όλεγκ Βόλκωφ πέθανε στις 10 Φεβρουαρίου 1996.
Αυτή την ημέρα στους ναούς μας μνημόνευαν τους Νεομάρτυρες και Ομολογητές της Ρωσίας.

Μαργαρίτα Βόλκωφ