Οι Νεομάρτυρες

Απόστολος, Σταμάτιος και Τριαντάφυλλος


ΤΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΖΑΧΑΡΟΥ, Δρος Θεολογίας

Ξεχωριστή θέση στο αγιολόγιο και στις πανηγύρεις της τοπικής μας Εκκλησίας της Ι. Μητροπόλεως Δημητριάδος κατέχουν οι εορταζόμενοι το μήνα Αύγουστο τρεις Πηλιορείτες Νεομάρτυρες: ο Απόστολος, ο Σταμάτιος και ο Τριαντάφυλλος, οι οποίοι μαρτύρησαν στην Κωνσταντινούπολη κατά τη διάρκεια του 17ου αιώνα.

Επίκεντρο των λατρευτικών και άλλων εκδηλώσεων προς τιμήν τους είναι αντίστοιχα τα Πηλιορείτικα κεφαλοχώρια: Άγιος Λαυρέντιος, Άγιος Γεώργιος Νηλείας και Ζαγορά. Αλλά και στο Βόλο και την ευρύτερη περιοχή της Μαγνησίας και της Θεσσαλίας τιμώνται ιδιαίτερα οι τρεις ένδοξοι γόνοι του Ορθόδοξου λαού μας και της περιοχής μας.

Ο Μεγαλομάρτυς Απόστολος ο Νέος γεννήθηκε στον Άγιο Λαυρέντιο. Απορφανισθείς σε νεαρή ηλικία, μετανάστευσε 15ετής στην Κωνσταντινούπολη, όπου εργαζόταν σε κάποια ταβέρνα της Πόλης και ζούσε, παρά το νεαρό της ηλικίας του, χριστιανικά και μυαλωμένα. Υπερασπιζόμενος το δίκιο τον συμπατριωτών του, που έσπευσαν να τον συναντήσουν εκεί, και συκοφαντούμενος ως υποκινητής της διαμαρτυρίας των συγχωριανών του, συλλαμβάνεται από τους Τούρκους και πιέζεται, αρχικά με ταξίματα και υποσχέσεις και στη συνέχεια βασανιζόμενος να αλλαξοπιστήσει.

Ο Απόστολος μένοντας σταθερός στην πίστη του, ομολογώντας με θάρρος το Χριστό, έλαβε το στεφάνι του μαρτυρίου την 16η Αυγούστου του 1686, ημέρα Δευτέρα, εμπρός στα σκαλιά του Γενιτζαμί, σε ηλικία 19 ετών.
Το λείψανο του ρίχτηκε στο Βόσπορο, ενώ μόνο η Τίμια Κάρα του διασώθηκε από μερικούς χριστιανούς και παραδόθηκε στο Πατριαρχείο. Στα 1795 μεταφέρθηκε στην ιδιαίτερη πατρίδα του, την κωμόπολη του Αγίου Λαυρεντίου, και από τότε η μνήμη του τιμάται στη γενέτειρα και σε ολόκληρη τη Μαγνησία με ξεχωριστή μεγαλοπρέπεια στις 16 Αυγούστου, με επίκεντρο το μεγαλοπρεπή ναό του και με συμμετοχή χιλιάδων πιστών από πολλές περιοχές της Ελλάδος. Ναοί αφιερωμένοι στο όνομα του υπάρχουν στο Βόλο, τις Β. Σποράδες, το Πήλιο και σε άλλες περιοχές της Κεντρικής Ελλάδος.

Ο Άγιος Νεομάρτυς Σταμάτιος είδε το φως του ηλίου του παρόντος κόσμου στον Άγιο Γεώργιο Νηλείας – Πηλίου. Σε ηλικία σαράντα ετών περίπου ηγήθηκε αποστολής αντιπροσωπείας των συγχωριανών του και μετέβη στην Κωνσταντινούπολη, όπου καταδικάστηκε σε θάνατο. Για να σώσει τη ζωή του, του ζητήθηκε να αλλαξοπιστήσει. Ο Σταμάτιος έμεινε ακλόνητος στην πίστη του και μετά από σκληρά βασανιστήρια αποκεφαλίστηκε από το δήμιο κοντά στο βασιλικό παλάτι στην Κωνσταντινούπολη.

Το μαρτύριό του έλαβε χώρα την 15η Αυγούστου του 1686, όπως μας πληροφορεί ο αυτόπτης μάρτυρας Ιωάννης Καρυοφύλλης, ο οποίος έγραψε το μαρτύριο του, που σώζεται σε χειρόγραφο του Πατριαρχείου Αλεξάνδρειας. Η μνήμη ου τιμάται σύμφωνα με παλιούς Συναξαριστές, την 16η Αυγούστου και σύμφωνα με νεότερη απόφαση της Ι. Μητροπόλεως Δημητριάδος, την πρώτη Κυριακή μετά την 16η Αυγούστου. Παρεκκλήσια του υπάρχουν στο Ναό Αγίου Γεωργίου Νηλείας, στην Ι. Μονή Ταξιαρχών Νηλείας, στο Ναό Παναγίας Μουτσαίνης στους Βροντάδες της Χίου, ενώ εικόνες του υπάρχουν στη Χίο, τη Σκόπελο, την Εύβοια και αλλού. Μικρό τεμάχιο του ιερού Λειψάνου του φυλάσσεται στην Ι. Μονή ταξιαρχών Πηλίου.

Ο Νεομάρτυς Τριαντάφυλλος ο ναύτης γεννήθηκε στην περίφημη Ζαγορά. Από μικρός εργαζόταν ως ναύτης σε ένα από τα πιο περίφημα ζαγοριανά καράβια. Το καλοκαίρι του 1680 το πλοίο του έδεσε στο λιμάνι της Κωνσταντινουπόλεως. Εκεί ο τριαντάφυλλος επισκέφτηκε τις εκκλησίες και τα αγιάσματα της Πόλης. Για κάποιο άγνωστο σε μας λόγο, ήρθε σε φιλονικία με κάποιους Τούρκους, οι οποίοι τον συκοφάντησαν ότι δήθεν ήθελε να γίνει Μωαμεθανός.
Ο Τριντάφυλλος όμως αρνήθηκε τη συκοφαντία και μένοντας σταθερός και ακλόνητος στην πίστη του έλαβε το στεφάνι του μαρτυρίου την 8η Αυγούστου του 1680 στον Ιππόδρομο της Κωνσταντινουπόλεως, σε ηλικία 18 ετών. Την ημέρα αυτή τιμάται και η μνήμη του τόσο στη Ζαγορά, όσο και στις Αλυκές Βόλου, στο νεόδμητο ναό του, ενώ παρεκκλήσια αφιερωμένα στη μνήμη του υπάρχουν στην περιοχή των Μεγάρων της Αττικής, στη Χαλκιδική και αλλού. Τεμάχιο του ιερού Λειψάνου του Αγίου Τριαντάφυλλου υπάρχει τεθησαυρισμένο στην Ι. Μονή Αγίου Νικολάου, στο νησί Άνδρος, μαζί με την εικόνα του Αγίου.

Προς τιμήν και των τριών Νεομαρτύρων του Πηλίου έχουν ανεγερθεί ναοί και παρεκκλήσια, τοιχογραφίες και φορητές εικόνες κοσμούν όλους τους ναούς της περιοχής μας και άλλων περιοχών και ειδικές Ακολουθίες, Παρακλήσεις και Χαιρετισμοί έχουν συντεθεί και ψάλλονται προς τιμήν τους, ενώ και σημαντικές εκδόσεις έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια, που ασχολούνται με τις μορφές των Αγίων μας.